تبلیغات
شـگفتـی های قــرآن - راه های شناخت قرآن
 

راه آشنایی با قرآن

برای آشنایی با قرآن و بهره گیری از مفاهیم آن ،‌ مقدماتی لازم است كه اگر به آنها توجه نشود ،‌انسان دچار تفسیر به رأی شده و گرفتار انحراف می شود .  زبان قرآن عربی است و خداوند كلامش را به این زبان نازل كرده است : «‌ قرآناً عربیّاً » ،‌1 پس گام اول در شناخت قرآن ،‌ آشنای با ادبیات عرب است ، شناخت لغات ، اصطلاحات و قواعد ، به گونه ای كه بتوان معنای آیه را به درستی فهمید .

قرآن در طول 23 سال رسالت پیامبر اسلام و متناسب با شرایط مختلف زمانی و مكانی نازل گردیده است .  شناخت مفهوم برخی آیات ، بدون دانستن شأن نزول آن امكان پذیر نیست . به یك نمونه توجه كنید :‌

قرآن م یفرماید :‌« فلا یسرف فی القتل »‌2 ؛‌ در كشتن اسراف نكنید . این جمله در ظاهر معنای نادرستی دارد ،‌ ولی پس از آشنایی با شأن نزول معنای درستی پیدا می كند . ماجرا این بود كه فردی از یك قبیله ،‌ یك نفر از قبیله دیگر را كشت . قبیله مقتول به خونخواهی او برخاسته ،‌ گفتند :‌گرچه شما یك نفر از ما را كشته اید ،‌ ولی ما چند نفر از شما را خواهیم كشت .

آیه نازل گشت كه در كشتن زیاده روی نكنید و خونریزی را گسترش ندهید .

علی بن ابی طالب (ع) نیز در وصیت خود می فرماید : تنها قاتل من را بكشید ،‌ نه دیگری را ؛‌ آن هم با یك ضربه ،‌ نه بیشتر ؛‌ چون او تنها یك ضربه به من زده است . 3

در شناخت قرآن افزون بر آشنایی به زبان عربی وشأن نزول آیات ،‌ بایدتوجه كامل به روایات شود ؛‌ زیرا روایات به فهم و بینش انسان توسعه صحیح می دهد . به یك نمونه توجه كنید :

قرآن می فرماید :‌«‌ فلینظر الانسان الی طعامه »‌4 ؛‌ انسان به طعام خود بنگرد . تدبر در این آیه انسان را به ابعاد مختلفی راهنمایی می كند ؛ ‌از جمله :‌

1- به غذای خود بنگر كه آیا حلال است یا حرام ؛

1- یوسف ( 12)‌ :‌ 2             2-  اسراء‌(‌17)‌ :‌33 .

3- نهج البلاغه ،‌ نامه 47                 4- عبس (80) :‌ 24 .

2- به غذای خود بنگرد كه آیا دیگران دارند یا محروم اند ؛

3- به غذای خود بنگرد كه چه دست هایی در تهیه آن به كاررفته است ؛‌

4- به غذای خود بنگرد كه چگونه از خاك این همه مواد گوناگون با مزه های مختلف پدید می آید ؛‌           

5- به غذای خود بنگرد ،‌ تا با نگاه اشتهای خود را تحریك و در هضم غذا اثر داشته باشد ؛‌

6- به غذای خود بنگرد و چشم به غذا خوردن دیگران ندوزد .

اما هنگامی كه به روایات اهل بیت (ع) مراجعه می كنیم ،‌ میبینیم كه می فرمایند : مراد از این كه انسان به طعام خود بنگرد ،‌ آن است كه طعام روحی و فكری خود را از چه كسی می گیرد و تحت تاثیر چه فكر و كلامی قرار دارد و چشم و گوش و قلب خود را مزرعه چه بذری قرار داده است .

رسول خدا (ص) بارها و بارها فرمودند :‌ من دو چیز گران بها در میان شما می گذارم كه هرگز از هم جدا نمی شوند ،‌ كتاب خدا و خاندانم 3 . با توجه به این سخن پیامبر ،‌ در فهم قرآن ،‌ حتماً باید به روایات اهل بیت كه همتای قرآن اند ،‌ توجه كنیم .

البته فهم روایات نیز كار آسانی نیست و نیاز به علمای ربانی و مراجعه به سایر روایات دارد . به یك نمونه توجه فرمایید : پیامبر اسلام فرمودند :‌ « المؤمن مرآة‌ المؤمن 4؛‌ مؤمن آینه مؤمن است »‌ همین حدیث سه كلمه ای حدود بیست پیام دارد كه ما چند نمونه آن را نقل می كنیم :‌

آینه وسیله ای است كه در زندگی روزمره چندین بار در برابر آن می ایستیم تا عیوب ظاهری خود را در آن ببینیم و در حد امكان ظاهر خود را اصلاح كنیم ؛ بنابراین عیب نمایی ،‌ ویژگی بارز آینه است . اما :‌

1- آینه ،‌ عیب را بزرگ نمی كند . عیب مردم را بیش از آنچه هست نبینیم ؛

2- آینه ، عیب را به روبه رو می گوید نه پشت سر . عیب افراد را به خود آنان بگوییم ،‌ نه دیگران ؛

3- آینه ،‌ به دلیل صاف و صیقلی بودن ،‌ عیب را می گوید . بر اساس صفا و صمیمیت از یكدیگر انتقاد كنیم ؛

3- كافی ،‌ج 2 ، ص 414                4- بحار الانوار ،‌ج 71 ،‌ص 268

4- آینه ، عیب را به دیگران نشان نمی دهد ،‌ عیب دیگران را كتمان كنیم ؛‌

5- آینه اگر عیبی را نشان داد ،‌ آن را نمی شكند . انتقاد كننده را نشكنیم ؛‌

6- آینه زمانی عیب را درست نشان می دهد كه سالم باشد . انتقاد ما زمانی اثر دارد كه خودمان معیوب نباشیم ؛‌

7- اگر آینه را بشكنیم ،‌ آینه شكسته هم عیب ما را نشان می دهد ؛

8- آینه در كنار عیوب ،‌زیبایی ها را هم نشان می دهد . خوبی های دیگران را هم ببینیم .

اما وقتی این حدیث را نزد یك عالم عارف ببریم ،‌ می گوید :‌ شاید معنای حدیث این باشد كه انسان مؤمن آینه خداست ؛‌ زیرا یكی از نام های الاهی در قرآن ،‌ «مومن» است :‌ «‌السلام المومن المهیمن »5 . آری مومن واقعی محل تجلی صفات الاهی است و جلوه ای از حلم و حكمت و علم و رحمت و قدرت و تدبیر الاهی در انسان مومن نمودار است .

یكی از دیدگاه های نادرست درباره قرآن آن است كه برخی می گویند : مخاطب قرآن ،‌ پیامبر است و عقل ما به فهم قرآن نمی رسد ،‌پس نباید به سراع قرآن برویم . این فكر بر خلاف فرموده قرآن است كه می فرماید :‌«‌كتاب ٌ انزلناه الیك مبارك لیدبّروا آیاته » 6 ؛‌ ما كتاب مبارك را به سوی تو نازل كردیم تا در آیات آن تدبر نمایند .

البته روشن است كه قرآن ظاهری دارد و باطنی ،‌ و باطن آن نیز باطن هایی . علی (ع) می فرماید :‌قرآن دریایی است كه دست هیچ كس به عمق آن نمی رسد :‌«‌بحراً یدرك قعره »‌7  . ولی از این تشبیه استفاده می شود كه گر چه ما قدرت غواصی در عمق این دریا را نداریم ،‌ ولی نباید از شنا كردن در سطح آن بگذریم .

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5- حشر (59)‌ :‌23 .                       6- ص (38)‌ : 29 .

7- نهج البلاغه ،‌ خطبه 198 .

                                                                                                                                                                                                                                        



شـگفتـی های قــرآن
* آدمها چه راحت با جابجایی یک نقطه از خدا ، جدا میشوند*
درباره وبلاگ


مدیر وبلاگ : امیر صدرراد
موضوعات
نویسندگان
نظرسنجی
از این وبلاگ چقدر رضایت دارید؟








آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :